Houten ramen zijn al eeuwenlang een vertrouwd onderdeel van woningen in Nederland en België. Ze geven een huis een warme, natuurlijke uitstraling die moeilijk te evenaren is met andere materialen. Veel mensen denken dat hout veel onderhoud vraagt en daardoor minder praktisch is. Toch valt dat in de praktijk vaak mee, zeker als je weet waar je op moet letten. Raamkozijnen van hout combineren een klassiek uiterlijk met goede isolerende eigenschappen, en dat maakt ze nog steeds populair bij zowel nieuwbouw als renovatie.
Waarom hout een goede keuze is voor raamkozijnen
Hout isoleert van nature goed tegen warmte en kou. Dat komt doordat hout een lage warmtegeleidbaarheid heeft, wat betekent dat het warmte minder snel doorlaat dan bijvoorbeeld aluminium. Hierdoor blijft een woning met houten kozijnen in de winter aangenamer warm en in de zomer aangenaam koel. Dat heeft ook een positief effect op het energieverbruik. Naast isolatie speelt duurzaamheid een grote rol. Hout is een hernieuwbaar materiaal. Als het afkomstig is uit een duurzaam beheerd bos, met een keurmerk zoals FSC of PEFC, dan is de milieuprestatie vergelijkbaar met of beter dan die van kunststof of metaal. Een houten kozijn gaat bij goed onderhoud gemakkelijk veertig tot vijftig jaar mee.
Soorten hout en wat de verschillen zijn
Niet elk type hout is geschikt voor buitenramen. Voor ramen die aan weersinvloeden blootstaan, zijn dichte en harde houtsoorten het meest geschikt. Meranti, eiken en accoya zijn populaire keuzes. Meranti is betaalbaar en redelijk weerbestendig, maar vraagt iets meer onderhoud dan eiken. Eiken is een stijve, sterke houtsoort die goed bestand is tegen vocht en schommelende temperaturen. Accoya is een bijzondere houtsoort: het is een gemodificeerd hout dat door een chemisch proces uitzonderlijk stabiel en duurzaam wordt. Accoya trekt nauwelijks krom, is bestand tegen rot en heeft een lange levensduur. Hoe duurder de houtsoort, hoe minder onderhoud er over het algemeen nodig is. Dat is een afweging die mensen maken op basis van budget en de tijd die ze willen steken in het beheer van hun woning.
Onderhoud van houten kozijnen in de praktijk
Een veelgehoord bezwaar tegen kozijnen van hout is de hoeveelheid onderhoud. Het klopt dat hout geverfd of gebeitst moet worden om het te beschermen tegen vocht en ultraviolet licht van de zon. Gemiddeld is om de vijf tot acht jaar een nieuwe verflaag of behandeling nodig, afhankelijk van de houtsoort, de ligging van het raam en de kwaliteit van de afwerking. Ramen op het zuiden krijgen meer te verduren van de zon en hebben dus vaker aandacht nodig. De voorbereiding is het belangrijkste onderdeel van het schilderwerk: schuren, ontvetten en eventueel rotte plekken repareren. Wie dat op tijd doet, voorkomt grotere schade. Tegenwoordig zijn er ook speciale verfsoorten en beitsproducten die langer meegaan en de houten kozijnen beter beschermen dan vroeger.
Houten ramen op maat laten maken of kant-en-klaar kopen
Ramen van hout zijn verkrijgbaar als standaardmaat of op maat gemaakt. Standaardmaten zijn goedkoper en snel leverbaar. Ze zijn beschikbaar in gangbare afmetingen zoals 900 x 2100 mm of 1000 x 1250 mm. Wie een woning heeft met afwijkende raammaten, wat bij oudere woningen vaak voorkomt, is aangewezen op maatwerk. Dat is duurder maar geeft een betere pasvorm en aansluiting, wat ook de isolatiewaarde ten goede komt. Bij het aanvragen van maatwerk is het verstandig om ook te letten op het type beglazing. Dubbelglas is vandaag de dag de standaard, maar ook drievoudig glas wordt steeds vaker geplaatst in combinatie met houten kozijnen om de isolatiewaarde verder te verbeteren. De combinatie van kwalitatief goed hout en modern isolatieglas levert een raam op dat zowel esthetisch als functioneel goed presteert.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaan houten kozijnen mee?
Houten kozijnen gaan bij regelmatig onderhoud gemakkelijk veertig tot vijftig jaar mee. De levensduur hangt af van de houtsoort, de kwaliteit van de afwerking en hoe vaak de kozijnen worden onderhouden. Harde houtsoorten zoals eiken en accoya gaan doorgaans langer mee dan zachtere soorten.
Hoe vaak moeten houten ramen worden geschilderd?
Houten ramen moeten gemiddeld elke vijf tot acht jaar worden geschilderd of gebeitst. Ramen die veel zonlicht ontvangen, hebben vaker een nieuwe behandeling nodig. Goede voorbereiding voor het schilderen is belangrijk om de houtbescherming zo lang mogelijk te laten meegaan.
Wat is het verschil tussen gebeitste en geverfde kozijnen?
Gebeitste kozijnen laten de houtstructuur zichtbaar, terwijl geverfde kozijnen een gesloten verflaag hebben die het hout volledig bedekt. Beits trekt in het hout en beschermt het van binnenuit. Verf vormt een beschermende laag aan de buitenkant. Beide methoden beschermen het hout goed, maar vragen een andere onderhoudswerkwijze.
Zijn houten ramen geschikt voor nieuwbouw?
Houten kozijnen worden zeker ook in nieuwbouw toegepast. Ze voldoen aan de huidige isolatie-eisen als ze worden gecombineerd met goed isolatieglas. Ze zijn verkrijgbaar in moderne strakke stijlen en in traditionelere vormen, waardoor ze passen bij uiteenlopende bouwstijlen.
